Инникитин да практиканнары кытта ыкса үлэлэһэр былааннаахпыт

Инникитин да практиканнары кытта ыкса үлэлэһэр былааннаахпыт

Тыйаатыр киһини абылыыр сүдү күүстээх. Бу эйгэҕэ киирбит киһи олоҕун тухары манна “ытарчалыы” ыга ылларар. Тыйаатыр аҥардас артыыстартан, режиссердартан эрэ турар буолбатах. Бу – элбэх идэлээх дьонтон турар бэйэтэ туспа судаарыстыба кэриэтэ. Бүгүҥҥү кэпсэтиим тыйаатыр литературнай чааһын сэбиэдиссэйин эдэр, туспа көрүүлээх Ангелла Поповалыын бэрт сэргэхтик ааста. Ол курдук, тылбаас курдук уустук идэҕэ үөрэнэ сылдьар устудьуоннар быраактыкаларын тула сэһэргэһии буолла.

Ангелла, маннык быраактыка хаһааҥҥыттан ыытылларый уоннабу идиэйэ туохтан кэлбитэй?

— Быраактыка чааһыгар Саха тыйаатырын литератураҕа чааһын кытта университет, чуолаан саха тылын истилиистикэтин уонна нууччалыы-сахалыы тылбаас кафедрата, өссө саха тыйаатырын бастакы завлита Иннокентий Аксентьевич Дмитриев – Сиэн Чолбодук саҕаттан тэҥҥэ үлэлиир. Ол курдук, тылбаас кафедратыттан үгүс устудьуон Сиэн Чолбодук курдук номоххо киирбит завлиты кытта чугастык алтыһан, бииргэ үлэлээн турардаахтар.

Быйылгы магистраннар салайааччылара Акулина Александровна Васильева быһа тыйаатыр дириэктэригэр Петр Тимофеевич Макаровка тахсан, сөбүлэһэн, тыйаатыр уонна университет хардарыта илии баттаһаннар олоххо киирбитэ. Онон бу быраактыка Акулина Васильева идиэйэтэ. Кини хара маҥнайгыттан биһигини, магистраннарын, бастакы семестр саҕаланыаҕыттан уус-уран тылбааска бэлэмнээн, эрчийэн, бу сыл түмүгэр уус-уран тылбааска дьиҥнээхтии холонорбутугар үктэл биэрдэ дии саныыбын.

Онтон пьеса тылбааһа быраактыка быһыытынан эмиэ бастакытын ыытыллар диэн сатаан эппэппин. Аҕыйах сыллааҕыта устудьуоннарга Олжас Жайнадаров аатырбыт “Магазин” пьесатын тылбаастатан көрбүтүм, куһаҕана суохтук тылбаастаабыттара дии саныыбын.

Онтон быйылгы тылбаас быраактыкатын театровед Надежда Осиповналыын сүбэлэһэн, икки сыллааҕыта ыытыллыбыт драматурдар лабораторияларыгар нууччалыы тылынан суруллубут пьесалары тылбаастатыах буолбуппут – Елена Яковлева “Искусство тут ни при чем”, Күннэй Еремеева “Сын тундры”. Маны таһынан, артыыс, режиссер Василий Борисов “Ночь Гельвера” пьесаны туруоруом, тылбаастыыргыт буоллар диэн литературнай чааска киирэн бу саас кэпсэтэ сылдьыбыта, ону тылбаастаттыбыт.

“Искусство тут ни при чем” пьеса тылбааһа уустук буолуо диэн түөрт магистрант буолан тылбаастаатыбыт. Мин бэйэм, үлэбэр күннэтэ тылбаастаан түбүгүрэр киһи. Мария Петрова – следственнай комитекка үлэлиир идэлээх тылбаасчыт. Уонна тыйаатырга ордук сыстаҕас магистраннар – Татьяна Егорова уонна Регина Николаева. Бу пьесаҕа тыйаатыр искусствота сүрүннүүр, көдьүүс күүс кэриэтэ көстөр. Онон тыйаатыры таптыыр, тыйаатырга сылдьар дьон тылбаастыылларыгар да интэриэһинэй буолуон сөп диэн кинилэргэ итэҕэйбиппит. “Сын тундры” – оҕо пьесата. Онон, бу пьесаны оҕону кытта ыкса үлэлэһэр, оҕо психологиятын билэр идэлээх дьоммутугар – Июлия Григорьеваҕа уонна Сандаара Гаврильеваҕа итэҕэйбиппит. Оттон “Ночь Гельвера” – абсурд драма курдук уустук жанры кыайахтара диэн Яков Титовка уонна Марфа Семеноваҕа итэҕэйбиппит. Бу пьесаны олоххо сиппит-хопут көрүүлээх дьон

тылбаастыыра оруннаах этэ. Кимиэхэ ханнык пьеса сөп түбэһэрин магистраннар уонна салайааччылара Акулина Александровна Васильева, Надежда Оисповна буолан, бастакы күн түмсэн, бары бииргэ сүбэлэспиппит.

Практиканнар бэйэлэрин соруктарын хайдах толордулар дии санаатыҥ?

— Мин санаабар, магистраннар туруоруллубут соругу толору ситистилэр. Биир ый иһигэр бэрт улахан үлэни оҥордулар диэн сыаналыыбын. Билигин ханнык баҕарар режиссер бу үс пьеса тылбааһын ылла да сыанаҕа туруорар кыахтанна. Түмүк онон олус үчүгэй.

Бэрэбиэркэ түмүгэ хайдах ааспытай?

— Быраактыканы салайбыт Надежда Осиповна бэлиэтииринэн, бэрэбиэркэ түмүгүнэн, хас да магистрант тылбааһа уһулуччу үчүгэй. Холобур, Надежда Осиповна Яков Титовка быйыл кыһын ыытыллыахтаах режиссура лабораториятыгар кыттыахтаах Борис Павлов “Сюзанна” пьесатын нууччалыы тылынан тылбаастата биэрбит. Ол аата магистрант тылбаасчыт быһыытытан быраактыка кэмигэр кыаҕын толору арыйбыт, туһаммыт. Үлэ түмүгэр атын үлэ үөскүүр буоллаҕына – ол ситиһии буоллаҕа дии.

Бу маннык интэриэһинэй бырайыактар былааҥҥар өссө бааллар дуо?

— Литература чааһыгар өрүү тылбаастанар пьеса киирэ турар. Онон инникитин да практиканнары кытта ыкса үлэлэһэр былааннаахпыт.

Эн санааҕар, ханнык пьеса билиҥҥи кэмҥэ ордук сөптөөҕүй?

— Елена Яковлева “Искусство тут ни при чем” диэн пьесата аныгы кэм үгүс кыһалҕаларын көрдөрөр сүрдээх актуальнай пьеса. Бу

пьеса саха көрөөччүтүгэр тиийэрэ буоллар улахан сонун, өйгө-санааҕа дьайыыдаах буолуох эбит диэн көрөбүн.

 

 

Ольга Степанова