Саха тыйаатырын "Поэттыын сэһэргэһии" бырайыагын туһунан

Саха тыйаатырын «Поэттыын сэһэргэһии» бырайыага тутатына билэр-көрөр дьоҥҥо «мин эбитим буоллар…» диэн санааны үөскэппит буолуохтаах. Ол эрэн буолбуттан тахсыбакка, баарынан көрөн эттэххэ, олус сонун хайысханан баран иһэр бырайыак буолан биэрдэ.

Мин бастакы бырайыакка сатаан сылдьыбатаҕым. Бу бүгүн иккис бырайыак. Өскөтүн, бастакы түһүлгэни Гаврил Андросов саҕалаабыт буоллаҕына, иккис төгүлүгэр Яна Байгожаева хоһооннорун тыйаатырбыт артыыстара аахтылар. Маннык ааҕыллыы хайаан да наада. Иһиллиитэ уратытынан, поэт санаатын далааһынын, тылын дэгэтин этитэргэ, хоһоон уонна артыыс алтыһыытын өйдөөн көрөргө… Бүгүҥҥү киэһэ биир саамай долгутуулаах кэмэ манна этэ. Народнай поэт Наталья Харлампьева бэлиэтээн эппитин курдук, хоһоон суруйар кыргыттар төрөөбүт сирдэригэр, норуоттарыгар, дойдуларыгар аныыр хоһоонноро өрүү бэйэлэрин нөҥүө ааһар, бэйэлэрин үөрүүлэрин-хомолтолорун, кыайыыларын-хотууларын, кыһалҕаларын да нөҥүө буоллун. Дьахтар киһи айылгытынан, сирдээҕи аналынан. Бу олус чараас эйгэ Яна Байгожаева хоһоонноругар чахчы иһиллэр, ону артыыстарбыт барахсаттар дьоҥҥо-киһиэхэ тиийэр гына оҥорон, үүннэрэн таһааран эппиттэрэ долгутуулаах курдук этэ. Уйан өттө ытаата да быһыылааҕа. Поэзия күүһэ ханнык эрэ түгэҥҥэ итиниэхэ көстөн ылар быһыылаах. Поэт норуотун кытта театр нөҥүө кэпсэтэригэр… Онон, түгэнинэн туһанан, артыыстарга барҕа махтал буолуохтун! Биллэн турар, хоһоон барыта аахтах аайы биир буолбат, арыллар-арыллыбат түгэннээх. Бүгүн ону хас да ааҕыыга сэрэйбит буолуохтаахтар. Ол эрэн биэчэр бүтүүтэ бу барыта толору буолан көстөн кэлэр. Иһиллибит доҕуһуол музыка, көстүбүт ойуу-бичик, ааҕыллыбыт хоһоон — барыта!

Түһүлгэ иккис түһүмэҕэ — поэт бэйэтин тыла-өһө, кэпсээнэ, санаата, ааҕыан баҕарар хоһооно. Яна бу киэһэ долгуйара өйдөнөр: саамай чугас дьоно олорор, артыыстар хоһооннорун аахтылар, биир дойдулаахтара нэһилиэк бочуоттаах гражданина ааты иҥэрдилэр. Наһаа үчүгэй, наһаа истиҥ тыллар этилиннилэр. Режиссер Руслан Тараховскай утум-ситим туһунан этиитэ эмиэ оруннаах. Үгэс сайдар суола өрүү ити ньыманан бэриллэн биһиэхэ кэллэҕэ.
Уопсайынан, бырайыак баара кэмигэр эбит. Бииринэн, бу дьалхааннаах үйэ үллэҥнэс үөһүгэр сылдьан кимҥин-туоххун, хантан хааннааххын, туох оҥоһуулааххын наадыйан иһиллэнэр кэмиҥ тирээн кэлэр, оччоҕо хоһоон, литература баар буолуон баҕараҕын, театрга наадыйаҕын. Иккиһинэн, наһаа уһуна суох, салгыппат, тыҥаан ылар түгэннэрдээх киэһэ бука барыбытыгар элбэҕи эрэннэрэр саҥа саҕалааһын.

Рустам Каженкин